कविता

सजनासाठी... एक अलबेली नार केला सोळा शिनगार. नववधूचा साज ती ल्यालि आज काय असे खास? असे विचारता बोले "माझ्या सजनासाठी मी सजली" काळे भोर तिचे डोळे मुखमंडल ते भोळे. नाजूक ती ओठांमधे हसली. आज काय असे खास? असे विचारता बोले "माझ्या सजनासाठी मी सजली" मेघमयी तिचे केस झाले मर्यादेची वेस. काया चांदण्यात पहा तिची न्हाली. आज काय असे खास? असे विचारता बोले "माझ्या सजनासाठी मी सजली" ल्यालि आकाशाची शाल सूर्य चुंबी तिचे भाळ. श्रावणातल्या धरेसारखी सजली. आज काय असे खास? असे विचारता बोले "माझ्या सजनासाठी मी सजली"

फुले चिखलात कमळ नाजुक सुंदर, काटेरी फणसात गरे रसाळ मधुर, दगडधोंडयातून वाहे ठंडगार झरा, ऊस असे कठीन पण रस वाटे बरा, झाड उभे उन्हात पण सावली का गार ? प्रकाशमय सूर्यास जन्म देई अंधार, घाव घातल्यावर

वैराण वाळवंटी जीवदेठ शांतवेना.. तृष्णेस बंध नुरले, ढग आटले नभीचे! आई तुझ्याविना मज नाही कुठे दिलासा.. तुझिया कुशीत सारे भय लोपते मनीचे.. येथेच ठाव घेई, ते शब्दब्रह्म, "आई" तुजलाच अर्पितो मी भवदु:ख मम उरीचे.. आता कुठे-कशाला स्वत:स गुंतवू मी? मन आसवांत न्हाते तुजवाचुनी कधीचे.. आनंद शोधतांना फिरुनी इथेच येतो! भेटीत माय तुझिया सुख दाटले जगीचे!! काही दिवसांपासून श्रीविठ्ठलाची मूर्ती सतत डोळयांपुढे येत होती. कुठे फोटो दिसेल, कुठे एखादा अभंग ऐकू येईल, कुणी वारकरी भेटेल.. एक ना दोन..! त्यातून स्फुरलेल्या या ओळी.

प्रेरणा भूषण कटककर ह्यांची गजल 'गंधांच्या उलाढाली' जरा 'टाकून' बसलो तर बला कळवायला आली तिच्या पक्षातल्या आंबूस गंधांच्या उलाढाली! तिला जे पाहिजे नेले विदेशी ते तिने सारे मला बसवून 'देशीशी' तिला साली मजा आली! इथे येतात ते करण्यास गझला आणि कविताही चला मारून फाट्यावर निघावे खालच्याखाली! मिळावे रातच्याला हरितकी अन ऊन पाणीही तसा मी उगवता वदतो, चला झाली, चला झाली! गमन करण्या निघालो मी, हिच्यापाशी कसा आलो? बरे नाही मिळाले पद्य की मी वाकडा चाली! पुरेसे मोडके केव्हाच झाले गीत हे बाळा करावी वाटता, गझलेस 'रंग्या' मोडता घाली! चतुरंग

सतराव्या शतकात होऊन गेलेल्या अमृतराय नावाच्या पंतकवीसंबंधी एक चर्चा उपक्रमावर वाचनात आली. 'कटाव' ह्या काव्य प्रकाराबद्दल ते प्रसिद्ध होते असे मला त्यातून समजले. ते असो. सांगायचा मुद्दा हा की तिथला त्यांचा कटाव वाचून त्यांची बायकोबद्दलची तक्रार समजली की सतत बडबडणारी, खाणारी आणि वेगवेगळ्या वस्तू मागत रहाणार्‍या कजाग पत्नीला वैतागून अमृतराय झोपडीत रहायला गेले. ते कारण काय असेल ते असो पण त्याच्या बायडीची काय तक्रार असू शकेल हे आम्ही जाणतो!

एक वेडी आशा एक वेडी आशा कुठेतरी मनात जन्मत असते प्रत्येकाच्या कधीतरी बदलेल हे सारे कधी ना कधी होईल की सारे गोडच गोड छान सिनेमातल्या सारखं रोज सकाळी नव्याने जन्मते अन रोज रात्री मिटुन जाते लाजळुच्या पानासारखी प्रत्येकजण जपत असतो तिला अगदी जीवापाड स्वतःच्या लेकीप्रमाणे जोवर तिला धक्का पोचत नाही तोवर नि तोवरच तो उभा असतो अगदी ठामपणे एखाद्या वटवॄक्षासारखा म्हणून त्यावर घाव घालू नका तुमची कुर्हाड तुटेल नाहीतर तो उन्मळून पडेल एखाद्या छोट्याश्या फांदीसारखा जपा अगदी मनापासून जपा तिला कारण ती आहे वेडी आशा तुमची, माझी, प्रत्येकाची एक वेडी आशा -- ज्ञानदा कुलकर्णी

घेतली ओठात आम्ही पाकिटातली त्या सिगारेट ती ठाउक हे होते जरी की छातीस हो जाळेल ती जाळणे हे काम तिचे तक्रार नाही आंम्हास हो घेतली होती ओठात कौतुक त्याचे आंम्हास हो ठसका जरी बसला असा पण हौस नव्हती भागली फिरुनी पुन्हा ओठात आंम्ही सिगारेट होती घेतली आमची प्रेरणा :- घेतली मिठीत आम्ही