Skip to main content

मराठी भाषा दिन २०१७: पुणेरी कसे बनाल? (पुणेरी)

लेखक सपे-पुणे-३० यांनी बुधवार, 22/02/2017 06:16 या दिवशी प्रकाशित केले.
1

पुणेरी कसे बनाल?

पुणेरी मराठी भाषा, पुणेरी माणसांचे स्वभाव, पुण्याचे रस्ते, पुण्याची रहदारी, पुण्यातील दुचाकी आणि दुचाकी चालक, पुणेरी दुकानदार आणि गिर्‍हाइक अशा अनेक विषयांवर मिटक्या मारत, कुत्सितपणे चर्चा केली जाते. पुण्याला, पुणेरी माणसांना आणि तत्सम पुणेरी गोष्टींना नावं ठेवायचं काम पुण्याबाहेरील मंडळीच करतात. त्याचं मुख्य कारण म्हणजे - न्यूनगंड! स्वतःला 'पुणेरी' बनता न आल्याने निर्माण झालेली कमीपणाची भावना! म्हणतात ना - कोल्ह्याला द्राक्षं आंबट, तसंच काहीसं.

मराठी भाषा दिन २०१७: प्राकृत

लेखक जयंत कुलकर्णी यांनी बुधवार, 22/02/2017 06:15 या दिवशी प्रकाशित केले.
1 प्राकृत... कोसाकोसावर बदलणारी बोली भाषा सोडल्यास या जगाच्या पाठीवर अंदाजे दोन हजार भाषा बोलल्या जातात, असा अंदाज आहे. यातील बहुतेक भाषांचा अभ्यास झालेला आहे किंवा सुरू आहे. पण आफ्रिकेतील काही दुर्गम विभाग व ॲमेझॉनमधील काही घनदाट जंगलातील भाग जेथे अजूनही पुढारलेल्या (?) जगातील माणसे पोहोचली नाहीत, तेथील भाषांचा उगम कसा झाला किंवा भाषा ही संवादाचे साधन म्हणून कशी विकसित झाली, याचा अभ्यास अजूनही सुरू आहे. उदा. डॅनियल एव्हरेट याने एका जमातीच्या भाषेचा अभ्यास केला.

मराठी भाषा दिन २०१७ - हरनी (वर्‍हाडी)

लेखक ऊध्दव गावंडे यांनी बुधवार, 22/02/2017 06:13 या दिवशी प्रकाशित केले.
1 हरनी नख्खी नख्खीतुन बोंड कापसाचं फुललं पराटीच्या वावरातं जसं चांदनं सांडलं हे बावरली हरनी कोनं ऊभी वावरातं टाके चान्नी वानी बोंड पाठीवरं खंदाळीतं बोंडा बोंडाच्या मंधात गोलं मुखळा खुलला आजूबाजूनं चांदन्या मंदी चंद्र उजीळला मोठ मोठाल्या डोयानं कायं ईकळे पायते जीवघेनी ते नजरं घोरं जीवाले लावते ठुलं बांधूनं गाठोळं तुया येचल्या बोंडाचं सांगं कुठीसा ठेवलं बोंड माया हुर्दयाचं? -ऊद्धव गावंडे 1

शब्दप्रधान गायकी : यशवंत देव

लेखक संजय क्षीरसागर यांनी मंगळवार, 21/02/2017 21:54 या दिवशी प्रकाशित केले.
आनंदाच्या क्षणी कुणाच्याही मनात उमटणारी पहिली गोष्ट म्हणजे गाणं. खरं तर आनंद म्हणजे मनाचं काही काळासाठी स्थिर होणं आणि मग आत चाललेल्या अविरत वार्तालापाचा एक सुरेल ध्वनी होणं. हे मनातल्या शब्दांचे सूर होणं म्हणजे गाणं. यशवंत देवांचं `शब्दप्रधान गायकी' हे पुस्तक गाणं तयार होऊन अभिव्यक्त होणं आणि त्याचा एक माहौल तयार होणं या सकल प्रक्रियेचा एक समग्र वेध आहे. देव स्वतः जानेमाने संगीत दिग्दर्शक आहेत, कवी आहेत, गायक आहेत आणि सुगमसंगीताच्या एका प्रदीर्घ कालावधीचे प्रत्यक्ष साक्षी आहेत. अनेक प्रतीभावंत कवी आणि नामवंत गायकांकडून त्यांनी सुरेल गाणी घडवून घेतली आहेत.

वर्ल्डकप क्लासिक्स - १९९९ - दक्षिण आफ्रीका विरुद्ध झिंबाब्वे

लेखक स्पार्टाकस यांनी मंगळवार, 21/02/2017 09:12 या दिवशी प्रकाशित केले.
२९ मे १९९९ काऊंटी ग्राऊंड, चेम्सफर्ड इसेक्स काऊंटीचं माहेरघर असलेल्या चेम्सफर्डच्या मैदानात ग्रूप ए मधली दक्षिण आफ्रीका आणि झिंबाब्वे यांच्यातली मॅच खेळली जाणार होती. ग्रूप ए मधून दक्षिण आफ्रीका आणि भारत या दोन संघांचा सुपर सिक्स मधला प्रवेश नक्की झाला होता. पण इंग्लंडच्या सुपर सिक्समधल्या प्रवेशाच्या आशा मात्रं या मॅचवर टिकून होत्या.

मराठी भाषा दिन २०१७: वोवळां सर (पद्ये ब्राह्मणांची बोली)

लेखक पिशी अबोली यांनी मंगळवार, 21/02/2017 06:27 या दिवशी प्रकाशित केले.
1 ************************* १. माड्यां-सुपार्‍यांनी खेळटे धन, माडये तेकल्ल्या ज्या खांदये हालोवन पडटात वोवळां, त्या एका खांदयेर माझें भुरगेंपण २. वोवळीण मारली, तेधवां थोडी मुळां मज देवन् गेली, थोडी, थोडी करून मनांत पातळत र्‍हायली ३. वाटेर थांबून तुवेन् वोवळां विकती घेतली, तेधवां मनातलीं वोवळीण परतून राशींनी फुलली ४. तूं गेला, वोवळां गेली, वास सोपलां नाय, रासय नाय सोपली, तुज राशींनी फुलतना, मीच वोवळीण जाली ***************************

मराठी भाषा दिन २०१७: भाषा आणि बोली

लेखक अमोल४५७२ यांनी मंगळवार, 21/02/2017 06:24 या दिवशी प्रकाशित केले.
1 पूर्वी आदिमानव अप्रगत होता, त्या काळात हातवारे, खुणा करून त्याचं मनोगत व्यक्त करत असे. नंतरच्या काळात तो जसजसा प्रगत होत गेला, शेती करू लागला, गटागटाने राहू लागला, तसतसा हातवारे व खाणाखुणा यापेक्षाही जास्त तोंडाने विविध आवाज काढून व्यक्त होऊ लागला. समान आवाज व चेहऱ्यावरील हावभाव यातूनच पुढे भाषेचा उगम होत गेला. भाषा ही परस्पर संवादाचं, अभिव्यक्तीचं माध्यम आहे. 'जी बोलली जाते ती भाषा' अन् खरं तर हीच भाषेची मूळ व्याख्या आहे.

मोबियस प्रकरणे भाग -२ : प्रकरणे १५-१६

लेखक जयंत कुलकर्णी यांनी सोमवार, 20/02/2017 19:34 या दिवशी प्रकाशित केले.
Simple, Free Image and File Hosting at MediaFire
.....पण त्या डोळ्यात त्याला अपरंपार वेदना दिसल्या पण तिरस्कार व कडवटपणा मात्र बिलकूल नव्हता. ती कशाची तरी याचना करते आहे असे त्याला वाटले. अशक्य! त्याला भास झाला असणार. डोळ्यातील भावना हा एक भाषेचा अलंकार आहे. बुबुळाचा आणि भावनांचा काय संबंध?

मराठी भाषा दिन २०१७: मुंबईचा बस्ता (पुणे ग्रामीण)

लेखक बबन ताम्बे यांनी सोमवार, 20/02/2017 15:31 या दिवशी प्रकाशित केले.
1 मारुतराव आज लय कावला होता. आलटुनपालटुन कधी तो पंजावर मुठ आपटत ओसरीवर अस्वथपणे येरझार्‍या घालत होता, तर कधी उंबर्‍यावर बसुन तांबारलेल्या डोळ्यानी आढयाकडे पहात होता. शिरपतरावानी आज त्याच्या शेपटावर पाय दिला होता. छबुरावनी रस्त्यावरुन जाताना डोकवलं आणि नेहमीप्रमाणे मारुतरावला रामराम केला. मारुतराव फक्त तोंडातल्यातोंडात पुटपुटला. छबुरावने ओळखलं की काही तरी बिनसलंय. छबुराव डायरेक्ट घरात घुसला. “ओ आप्पा!! ही काय पद्धत म्हणावा का काय माणसानी? बॉलणं नाय, रामराम नाय.