3

3

गेली साठ-सत्तर र्वष चाललेल्या डिर्टजंट वॉरचा आढावा घेतल्याशिवाय टिनोपालच्या कथेचा अध्याय वाचता येणार नाही. १९५९ साली हिंदुस्थान लिव्हरने सर्फ बाजारात आणले आणि बकेट वॉशची पद्धत सुरू झाली. स्वस्तिक केमिकल्सचा डेट नावाचा एक डिर्टजट ब्रँड सोडल्यास सर्फच्या स्पर्धेत कुणीच नव्हतं. सत्तरीच्या दशकात निरमा नावाच्या ब्रँडने हिंदुस्थान लीव्हरची झोप उडवली. सर्फची शुभ्रतेची मक्तेदारी संपली. ‘दूध सी सफेदी निरमा से आये’ या ओळीनं सर्फचा ब्रँड रिकॉल संपवून टाकला. ज्यावेळी सर्फ १२-१३ रुपये किलोने विकलं जायचं तेव्हा निरमाची किंमत तीन रुपये किलो होती. छायागीत आणि सोबत निरमाची जाहीरात.

" चहाच आदन ठेवलय रे ,तेवढ उकळल्यावर दुध ओतशील का ?" "पोळ्या झाल्यात ...तू डबे भर ना , मी आंघोळीला पळते .." प्रत्येक कामात तिला मी हवा असतो .तिला येत नाही ते काम म्हणून नाही ,तर मी आजूबाजूला ,सतत तिच्या डोळ्यासमोर लागायचो .मी खुपदा चिडायचो ,"एकही काम पूर्ण करत नाहीस ,एक तू केल तर दुसर मी आटपेन ना , तू तुझ्याच कामातली सगळी पडकाम माझ्याकडून करून घेतेस " त्यावर जीवघेणी हास्याची चमचमती मखमल माझ्याभोवती पसरवून ...आपल्या कामासाठी पसार व्हायची . ती असताना , ती सतत माझी सावली बनायची ,नाहीतर माझ्याच सावलीखाली स्वताहाच अस्तित्व जपू पहायची .ती असताना मला कसलीच काळजी नसायची ,माझ घर ,माझी माणसं ,जे आधी मा